باب 10 حكم پرداخت ثمن براى خريد ميوه‌اى كه هنوز آشكار نشده است 1007 - ( 1 ) يعقوب بن شعيب گويد : « به امام صادق عليه السلام گفتم : بيست دينار به شخصى مىپردازم و به وى مىگويم ، هرگاه ميوه‌هايت رسيد ، آنها به اين نرخ مال من باشد . اگر راضى بودم ، برمى دارم و اگر ناراضى بودم ، رها مىكنم ( يا اگر راضى بودى ، برمىدارم و اگر ناراضى بودى ، رها مىكنم ) . امام عليه السلام فرمود : آيا نمىتوانى به او بپردازى و با وى هيچ شرطى نكنى ؟ گفتم : فدايت شوم ! چيزى را قطعى نمىكند و تنها خداوند قصد او را مىداند . امام فرمود : در صورتى كه چنين قصدى دارد ، شايسته نيست . » باب 11 استحباب فروختن نخلى كه انسان در ملك ديگرى دارد به صاحب ملك 1008 - ( 1 ) احمد بن محمد بن ابىنصر بزنطى از امام رضا عليه السلام روايت مىكند كه در تفسير سورهء : والليل اذا يغشى فرمود : « شخصى در زمان پيامبر صلى الله عليه و آله در خانهء يكى از انصار ، درخت خرمايى داشت و او از اين بابت در تنگنا و فشار بود ؛ از اين رو در اين باره به پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله شكايت كرد . آن حضرت صاحب درخت را نزد خويش فراخواند و به وى فرمود : درخت خرمايت را در برابر يك درخت خرما در بهشت به من واگذار كن ولى او از انجام اين معامله خوددارى كرد . وقتى اين خبر به گوش يكى ديگر از انصار به نام ابو دحداح رسيد ، نزد صاحب درخت رفت و به وى گفت : درخت خرمايت را در برابر باغ من به من به فروش . صاحب درخت آن را فروخت . ابودحداح نزد پيامبر صلى الله عليه و آله رفت و گفت : اى رسول خدا صلى الله عليه و آله ! من درخت خرماى فلانى را در برابر باغم خريدم ! پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله فرمود : به‌جاى آن براى تو يك درخت در بهشت است . » خداوند متعال دربارهء اين ماجرا ، اين آيات را بر پيامبرش فرستاد : « سوگند به آن كس كه نر و ماده را آفريد . به راستى تلاش شما گوناگون است . پس آن كس كه بخشيد [ يعنى درخت خرما را ] و پرهيزگار شد و نيكوتر را تصديق كرد ، وعدهء رسول خدا صلى الله عليه و آله را تصديق نمود . پس به زودى او را براى زندگى آسان و مرفه آماده مى كنيم . » 1009 - ( 2 ) على بن ابراهيم قمى در تفسير ش دربارهء اين آيات : « پس آن كس كه بخشيد و پرهيزگار شد و زندگى نيكوتر را تصديق كرد ، پس به زودى او را براى زندگى آسان و مرفه آماده مىكنيم » مىگويد : « اين آيات دربارهء يكى از انصار كه درخت خرمايى در خانهء ديگرى داشت ، نازل شد . وى بدون اجازه به درختش سركشى مىكرد ؛ صاحب‌خانه در اين باره به پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله شكايت كرد و آن حضرت به